İş Ekipmanları Yönetmeliği — Periyodik Kontrol Özeti ve Ek-III Tablosu
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete: 25 Nisan 2013, Sayı: 28628), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanılarak çıkarılmıştır. İş yerlerinde kullanılan iş ekipmanlarının seçimi, kullanımı, bakımı ve periyodik kontrolü ile ilgili asgari şartları belirler. Bu sayfa, yönetmeliğin periyodik kontrol açısından bir özetini ve Ek-III kontrol aralıklarını sunar.
Yönetmelik neyi düzenler?
- İş ekipmanlarının sağlık ve güvenlik kurallarına uygun seçilmesi ve kullanılması
- Ekipmanların düzenli bakımı ve kayıtlarının tutulması
- Belirli ekipmanların periyodik kontrol ve testlere tabi tutulması
- Kontrollerin yetkili kişilerce yapılması ve raporlanması
Periyodik kontrol zorunlu mu?
Evet. Yönetmelik, iş ekipmanlarının; imalatçı verileri, kullanım kılavuzu veya ilgili ulusal/uluslararası standartlarda aksi belirtilmedikçe en az yılda bir kez periyodik kontrole tabi tutulmasını işverene yükümlülük olarak getirir. Kontrol sonuçları kayıt altına alınır ve denetimlerde istenebilir.
Ek-III: Periyodik Kontrol Aralıkları (Özet)
Ek-III, ekipman gruplarına göre kontrol periyotlarını belirler. Genel ilke: ilgili standartta veya imalatçı talimatında daha kısa bir süre öngörülmemişse periyodik kontrol yılda bir yapılır. Aşağıda ana gruplar özetlenmiştir:
| Ekipman grubu | Örnek ekipmanlar | Genel kontrol aralığı |
|---|---|---|
| Basınçlı kaplar | Buhar/kalorifer kazanı, kompresör-hava tankı, otoklav, basınçlı kap ve tesisatlar | Standartta aksi yoksa yılda 1 |
| Kaldırma ve iletme ekipmanları | Vinç, forklift, caraskal, platform (MEWP), transpalet, yük asansörü | Standartta aksi yoksa yılda 1 |
| Elektrik tesisatı | Elektrik iç tesisat, topraklama, kaçak akım, pano | Yılda 1 |
| Yıldırımdan korunma | Paratoner / yıldırımdan korunma tesisatı | Yılda 1 |
| Diğer tesisatlar | Yangın tesisatı ve pompaları, akümülatör, transformatör, havalandırma | Yılda 1 |
⚠️ Tablo özet niteliğindedir; bazı ekipmanlarda ilgili standart farklı (genelde daha kısa) aralık öngörebilir. Tesisinize özel doğru periyot, uzman değerlendirmesiyle belirlenmelidir. Detaylı liste için: Periyodik Kontrol Periyotları.
Periyodik kontrolü kim yapabilir?
Periyodik kontroller, Ek-III’te ekipman türüne göre belirlenen yetkili kişiler (ilgili branştan mühendis, tekniker veya yüksek tekniker) tarafından yapılır. Bu kişilerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yetkili kişi kayıt sistemine kayıtlı olması gerekir. Elektrik tesisatı periyodik kontrolünde AES Innovation TÜRKAK akredite muayene raporu düzenler; diğer ekipmanlarda yetkili mühendislerimizle hizmet sunar. Bkz. Akreditasyon Kapsamımız.
İş ekipmanlarınızın periyodik kontrol yükümlülüğünü netleştirmek ve teklif almak için:
İlgili: Muayene ve Periyodik Kontrol Hizmetleri · Periyodik Kontrol Zorunlu mu? Yasal Süreler · İş Ekipmanları Periyodik Kontrolü Zorunlu mu?
Sık Sorulan Sorular
İş Ekipmanları Yönetmeliği nedir?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013, No 28628), 6331 sayılı İSG Kanunu’na dayanır ve iş ekipmanlarının güvenli kullanımı ile periyodik kontrolüne ilişkin asgari şartları belirler.
İş ekipmanları ne sıklıkla periyodik kontrole tabidir?
İlgili standart veya imalatçı talimatında daha kısa süre öngörülmemişse en az yılda bir kez. Ek-III, ekipman gruplarına göre aralıkları belirler.
Periyodik kontrolü kim yapabilir?
Ek-III’te ekipman türüne göre belirlenen, ilgili branştan yetkili kişiler (mühendis/tekniker) yapar; bu kişilerin bakanlığın yetkili kişi kayıt sistemine kayıtlı olması gerekir.
Periyodik kontrol yaptırmamanın yaptırımı var mı?
Evet. Eksik veya geçersiz periyodik kontrol, İSG denetimlerinde idari para cezasına yol açar ve iş kazası halinde işverenin sorumluluğunu ağırlaştırır.