İş Ekipmanları Yönetmeliği — Periyodik Kontrol Özeti ve Ek-III Tablosu (Aralık 2025 güncel)
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (Resmî Gazete: 25 Nisan 2013, sayı 28628), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanır ve iş ekipmanlarının seçimi, kullanımı, bakımı ve periyodik kontrolüne ilişkin asgari şartları belirler. Yönetmelik en son 23 Aralık 2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de değiştirildi; Ek-III bu değişiklikle yeniden düzenlendi. Bu sayfa, periyodik kontrol hükümlerinin güncel özetidir.
Yönetmelik neyi düzenler?
- İş ekipmanlarının sağlık ve güvenlik kurallarına uygun seçilmesi ve kullanılması
- Ekipmanların düzenli bakımı ve kayıtlarının tutulması
- Ek-III’teki ekipmanların periyodik kontrol ve testlere tabi tutulması
- Kontrollerin EKİPNET’e kayıtlı yetkili kişilerce, İSG-KATİP üzerinden yapılan sözleşmeye dayanarak yapılması ve raporlanması
Hangi ekipmanlar periyodik kontrole tabi?
Madde 7’ye göre Ek-III’teki tablolarda yer alan ekipman ve ekipman grupları periyodik kontrole tabidir. Tabloda standart karşılığı olmayan ekipmanlarda Ek-III’ün 1.1 ve 1.4 maddelerindeki sıra izlenir: önce ilgili ulusal veya uluslararası standart, yoksa imalatçının öngördüğü aralık ve kriter, o da yoksa işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ve süresine göre yapılan risk değerlendirmesi. Standartta süre belirtilmemişse kontrol aralığı tablolardaki azami süreleri aşamaz.
Periyodik süreden bağımsız olarak kontrol şu durumlarda da yapılır: kurulum ve montaj şartına bağlı ekipmanda kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce; önemli bakım ve onarımdan sonra; seyyar olmayan ekipmanda her yer değişikliğinde; iskele, sütunlu çalışma platformu, kule kren ve benzerlerinde ilk kurulumdan ve yükseltme ya da değişiklikten sonra; kaza, doğal olay veya uzun süre kullanılmama gibi güvenliği bozabilecek durumlardan sonra.
Ek-III: azami kontrol süreleri (özet)
Aşağıdaki süreler, ilgili standartta daha kısa süre öngörülmemişse uygulanan azami sürelerdir. Ek-III 1.10 uyarınca ortam koşulları, kullanım sıklığı, ekipman yaşı ve önceki kontrol sonuçlarına göre sıklık artırılabilir.
| Ek-III tablosu | Örnek ekipmanlar | Azami süre |
|---|---|---|
| Tablo-1 Basınçlı kap ve tesisatlar | Buhar, kızgın su ve kızgın yağ kazanları, kalorifer kazanları, basınçlı hava ve gaz tankları, otoklav, boyler | 1 yıl |
| Tablo-1 Atmosferik tanklar | Atmosferik, dik, silindirik, yer üstü, çelik kaynaklı tanklar | 10 yıl |
| Tablo-2 Kaldırma ve iletme | Krenler, vinçler, forklift ve endüstriyel araçlar, yükseltilebilen seyyar iş platformları, konveyörler, kaldırma aksesuarları, yürüyen merdivenler | 1 yıl |
| Tablo-2 Yapı iskeleleri | Yapı iskeleleri | 6 ay |
| Tablo-3 Elektrik ve ilgili tesisatlar | Elektrik ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma, akümülatör, transformatör, jeneratör, katodik koruma | 1 yıl |
| Tablo-3 Yangın ve diğer tesisatlar | Yangın söndürme ve algılama sistemleri, portatif söndürücüler, basınçlandırma ve duman tahliye, havalandırma ve klima | 1 yıl |
| Tablo-5 ve Tablo-6 | Endüstriyel raf ve kapılar, iş makineleri | 1 yıl |
Tablolar özet niteliğindedir. Ekipmana özgü kontrol kriterleri Ek-III’te standart olarak verilir; örneğin forkliftlerde TS EN ISO 3691 serisi ve FEM 4.004, yükseltilebilen seyyar iş platformlarında TS EN 280+A1, yıldırımdan korunmada TS EN 62305 serisi. Elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarında kontrol sırasında tesisat projesi aranır (Ek-III 2.3.7). Ekipman bazında liste: Periyodik Kontrol Periyotları.
Kontrolü kim yapar?
Periyodik kontroller, Ek-III’te ekipman türüne göre belirlenen branşlardan EKİPNET’e kayıtlı yetkili kişiler (mühendis, teknik öğretmen, tekniker veya yüksek tekniker) tarafından yapılır. Örneğin elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarını elektrik veya elektrik-elektronik mühendisleri ile ilgili teknik personel kontrol eder (Ek-III 2.3.2).
Bazı ekipmanlarda kontrol yalnız ekipman muayene kuruluşlarında çalışan yetkili kişilerce yapılabilir (Ek Madde 2): kule krenler, LPG tank ve tesisatları, yürüyen merdivenler ve asılı erişim donanımları. 33116 sayılı değişiklikle bu listeye hareket engelliler için güç tahrikli kaldırma platformları, buhar kazanları, kablolu taşıma tesisatları ve sütunlu çalışma platformları eklendi; bu dört grup için hüküm 1 Ocak 2027‘de uygulanmaya başlar ve bu tarihten önce usulüne uygun düzenlenmiş raporlar süresi boyunca geçerlidir (Geçici Madde 6/2).
Ekipman muayene kuruluşu, Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluştur. Bakanlık yeni bir düzenleme yapıncaya kadar, TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında ilgili alanlarda akredite edilmiş muayene kuruluşları ekipman muayene kuruluşu kabul edilir (Geçici Madde 6/1).
Sözleşme, rapor ve kayıt şartları
- İşveren ile kontrolü yapacak yetkili kişi arasında, kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP’teki örneğine uygun sözleşme düzenlenir ve karşılıklı onaylanır (Madde 7/6).
- İSG-KATİP üzerinden sözleşme olmaksızın periyodik kontrol raporu düzenlenemez; sözleşmesiz düzenlenen raporlar geçersizdir ve kontrolü yapan yetkili kişinin yetkisi bir ay süreyle askıya alınır (Madde 14/A-8).
- Ek-III’te yer almadığı için kontrolü zorunlu olmayan ekipmanlara yapılan kontrollerin raporlarında şekil ve sözleşme şartı aranmaz (Madde 7/6).
- Raporda kontrolü yapan kişinin EKİPNET kayıt numarası bulunur (Madde 7/5); yetkili kişinin imzası olmayan raporlar geçersizdir (Ek-III 1.7.9).
- İşveren sonuçları ıslak imzalı ya da güvenli elektronik imzalı olarak kayıt altına alır ve istendiğinde gösterir (Madde 7/2-c).
- Kurulum ve montaj şartına tabi olmayan seyyar ekipman işletme dışında kullanılırken son periyodik kontrol raporu da ekipmanla birlikte bulundurulur (Madde 7/3).
- Raporda kullanılmasının uygun olmadığı belirtilen ekipman, eksiklikler giderilinceye kadar kullanılmaz ve üzerine görünür uyarı konur; giderildikten sonraki ikinci kontrolde yeni rapor düzenlenir (Ek-III 1.9).
- Bakanlığın rapor ve kriter dokümanı yayımladığı ekipmanlarda kusurlar hafif ve ağır olarak derecelendirilir; hafif kusur bir sonraki kontrolün başlangıcına kadar giderilmezse ağır kusur sayılır, ağır kusurlu ekipman kusur giderilmeden çalıştırılamaz (Ek-III 1.9.1).
AES Innovation’ın kapsamı
AES Innovation, TS EN ISO/IEC 17020 kapsamında TÜRKAK tarafından akredite A Tipi muayene kuruluşudur (AB-0631-M). Akreditasyon alanımız elektrik tesisatı periyodik kontrolüdür ve Geçici Madde 6 uyarınca bu kapsamda ekipman muayene kuruluşu kabul edilir. Diğer ekipmanlarda kontroller yetkili mühendislerimizce yapılır ve teknik rapor düzenlenir; Ek Madde 2 listesindeki ekipmanların kontrolü, ilgili kapsamda yetkili bir ekipman muayene kuruluşu gerektirir. Bkz. Akreditasyon Kapsamımız.
İş ekipmanlarınızın periyodik kontrol yükümlülüğünü netleştirmek ve teklif almak için:
İlgili: Aralık 2025 değişikliği madde madde · İSG-KATİP sözleşmesi ve zorunlu rapor formatları · Muayene ve Periyodik Kontrol Hizmetleri · Periyodik Kontrol Zorunlu mu? Yasal Süreler · İş Ekipmanları Periyodik Kontrolü Zorunlu mu?
Sık Sorulan Sorular
İş Ekipmanları Yönetmeliği nedir?
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (RG 25.04.2013, sayı 28628), 6331 sayılı İSG Kanunu’na dayanır ve iş ekipmanlarının güvenli kullanımı ile periyodik kontrolüne ilişkin asgari şartları belirler. Son değişiklik 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
İş ekipmanları ne sıklıkla periyodik kontrole tabidir?
Ek-III tablolarındaki azami sürelere göre; çoğu ekipman için standartta daha kısa süre yoksa yılda bir. Yapı iskelelerinde azami süre 6 ay, atmosferik dik silindirik çelik tanklarda 10 yıldır.
Periyodik kontrolü kim yapabilir?
Ek-III’te ekipman türüne göre belirlenen branştan, EKİPNET’e kayıtlı yetkili kişiler yapar. Ek Madde 2’deki ekipmanlarda (kule kren, LPG tank ve tesisatı, yürüyen merdiven, asılı erişim donanımı; 1 Ocak 2027’den itibaren buhar kazanı ve diğer üç grup) kontrol ekipman muayene kuruluşunda çalışan yetkili kişilerce yapılır.
Sözleşmesiz düzenlenen periyodik kontrol raporu geçerli mi?
Hayır. Ek-III’teki ekipmanlar için İSG-KATİP üzerinden sözleşme olmaksızın rapor düzenlenemez; düzenlenirse geçersizdir ve kontrolü yapan kişinin yetkisi bir ay süreyle askıya alınır.
Periyodik kontrol yaptırmamanın yaptırımı var mı?
Evet. Eksik veya geçersiz periyodik kontrol İSG denetimlerinde idari yaptırıma yol açar ve iş kazası halinde işverenin sorumluluğunu ağırlaştırır.