Güneş enerjisi santralleri, 1000 V ya da 1500 V seviyesindeki DC dizilerden başlayıp inverter, trafo ve orta gerilim hücreleriyle şebekeye bağlanan bir zincir oluşturur. Çatı GES’lerinde bu zincir mevcut tesis panolarına bağlanır. Ark flash çalışması bu zincirin AC ve DC bölümlerini ayrı ele alır.
GES’te değerlendirilen bölümler
- Orta gerilim hücreleri ve santral trafoları
- İnverterlerin AC çıkışı ve AC toplama panoları
- Çatı GES’lerinde tesis ana dağıtım panosuna bağlantı noktası
- DC toplama (string) kutuları ve inverterlerin DC girişleri
- Varsa batarya depolama sistemi
Hesap yaklaşımı
IEEE 1584-2018, olay enerjisi hesabını üç fazlı AC sistemler için, 208 V ile 15 kV arası gerilimlerde ve 50/60 Hz frekansta tanımlar. Tek fazlı sistemler ve DC sistemler modelin kapsamında değildir; standart DC için yalnızca literatürdeki yöntemlere (Ammerman, Das, Doan, Klement) atıf yapar (madde 4.11 ve 4.12). GES’in AC bölümleri bu kapsamda hesaplanır; inverterlerin arıza akımı katkısı üretici verisiyle modellenir.
DC bölümler (akü bankaları, inverterlerin DC tarafı, PV dizileri, DC dağıtım) IEEE 1584 ile hesaplanmaz. Bu bölümlerde olay enerjisi, literatürdeki DC yöntemleriyle ayrı hesaplanır ve AC sonuçlarından ayrı raporlanır; kullanılan yöntem ve kabuller raporda açıkça yazılır. PV dizilerinde kısa devre akımı ışınıma bağlıdır ve çalışma akımına yakındır; bu nedenle DC tarafta koruma cihazı arızayı hızlı temizlemeyebilir ve bu durum hesapta dikkate alınır.
GES çalışmasında istenen veriler
- AC ve DC tek hat şeması
- Panel, dizi ve toplama kutusu yapısı (dizi başına panel sayısı, paralel dizi sayısı)
- İnverter marka, model ve arıza akımı verisi
- Trafo ve OG hücre verileri, bağlantı noktasındaki şebeke kısa devre gücü
- DC ve AC koruma elemanlarının tip ve değerleri
GES muayenesi ve fotovoltaik tesisat gereklilikleri için GES (fotovoltaik) sistem muayenesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Olay enerjisini düşürmek için
Hesap sonuçları yalnız KKD seçimi için değil, riski kaynağında azaltmak için de kullanılır. Raporda panoya özel öneriler verilir; sık uygulanan yöntemler:
- Koruma ayarlarının olay enerjisini dikkate alarak yeniden düzenlenmesi
- Bakım sırasında devreye alınan hızlı açma (bakım modu) ayarları
- Ark algılama röleleri (ışık ve akım algılamalı)
- Uzaktan açma-kapama ve uzaktan çekmeceli şalter işletimi
- DC toplama kutularında ayırıcı ve hızlı kapatma düzenleri
Öncelik her zaman enerjisiz çalışmadır; enerji altında çalışma yalnız gerekçelendirilmiş durumlarda ve iş izniyle yapılır.
AES Innovation’ın kapsamı
Ark flash analizini veri toplama, modelleme, olay enerjisi hesabı, rapor ve etiket olarak uçtan uca yürütürüz. Rapor Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanabilir. Genel süreç ve fiyatı belirleyen etkenler için ark flash analizi ve etiketlemesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
GES’in DC tarafında ark flash olur mu?
Evet. 1000 V ve 1500 V DC dizilerde ark oluşabilir ve DC ark kendiliğinden sönmeyebilir; DC bölümler ayrı yöntemle değerlendirilir.
Çatı GES’i mevcut ark flash çalışmamı etkiler mi?
Etkileyebilir. GES bağlantısı tesisin kısa devre akımlarını ve koruma düzenini değiştirebileceği için mevcut çalışmanın güncellenmesi gerekebilir.
İnverter katkısı nasıl hesaba girer?
İnverter üreticisinin arıza akımı verisiyle modellenir; veri yoksa kabul olarak raporda belirtilir.