Caraskal, çektirme ve el tahrikli kaldırma donanımları; atölye, bakım ve montaj işlerinde sık kullanılan ekipmanlardır. Yük zinciri/halatı ve kancası zamanla aşınır; ani kopma yük düşmesine yol açar. İş Ekipmanları Yönetmeliği gereği bu donanımların periyodik kontrolü zorunludur. AES Innovation, bu muayeneleri yetkili mühendislerimizle ilgili standartlara göre yürütür.
Kısa yanıt: Caraskal/çektirme periyodik kontrolü; yük zinciri/halatı, kanca, fren ve taşıyıcı gövdenin aşınma, deformasyon ve çatlak yönünden muayenesidir. Yasal olarak en fazla 12 ayda bir yapılır. Amaç: yük düşmesi ve kopma kaynaklı kazaları önlemek.
Caraskal ve Çektirme Kontrolü Nedir?
Zincir aksamlı el tahrikli vinç (caraskal), halatlı/zincirli çektirme (vinç çektirme), elle tahrik edilen tambur vinci ve benzeri kaldırma donanımlarının; taşıma kapasitesi ve emniyet yönünden düzenli muayenesidir. Atölye, sahne, montaj ve bakım uygulamalarında kullanılan tüm tipleri kapsar.
Neden Zorunlu?
- Yasal zorunluluk: İş Ekipmanları Yönetmeliği (Ek-III) kaldırma donanımlarının periyodik kontrolünü şart koşar.
- Kopma riski: Aşınmış zincir/halat ve kanca, ani yük düşmesine yol açar.
- Düşük maliyet, yüksek risk: Küçük ekipman olsa da taşıdığı yük ciddi tehlike oluşturur.
- Denetim ve sigorta: Geçerli muayene raporu denetimlerde aranır.
Muayene Kapsamı
- Yük zinciri/halatı: Aşınma, uzama, deformasyon ve korozyon
- Kanca: Açıklık (throat) artışı, çatlak, deformasyon ve emniyet mandalı
- Fren ve kavrama: Yük tutma ve kademeli indirme
- Taşıyıcı gövde ve askı: Çatlak ve bağlantı bütünlüğü
- Etiket ve kapasite: Beyan edilen yük (SWL) okunabilirliği
Teknik Kriterler ve Muayene Aralıkları (TS EN 13157)
| Kontrol / kriter | Esas | Dayanak |
|---|---|---|
| Periyodik kontrol aralığı | En fazla 12 ay (yoğun kullanımda daha sık) | İş Ekipmanları Yön. Ek-III |
| Yük zinciri / halat | Aşınma, uzama ve deformasyon sınırı aşılırsa değişim | TS EN 13157 |
| Kanca | Açıklık artışı, çatlak veya deformasyonda servis dışı | TS EN 13157 |
| Yük testi | Beyan edilen güvenli çalışma yükü (SWL) esaslı test | TS EN 13157 |
AES Innovation Muayene Süreci
- Ön hazırlık: Ekipman bilgileri, SWL ve önceki raporlar incelenir.
- Görsel muayene: Zincir/halat, kanca, fren ve gövde kontrol edilir.
- Ölçüm: Zincir uzaması ve kanca açıklığı ölçülür; gerekirse NDT uygulanır.
- Yük testi: Beyan edilen güvenli çalışma yüküne göre test yapılır.
- Raporlama: Uygunsuzluk, onarım önerisi ve sonraki muayene periyodu bildirilir.
Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar
- Yük zincirinde uzama, aşınma veya deformasyon
- Kancada açıklık artışı, çatlak veya emniyet mandalı eksikliği
- Frenin yükü tutamaması veya kademeli inememe
- Kapasite etiketinin okunamaması
- Korozyon ve yetersiz bakım
İlgili Standartlar
Caraskal ve çektirme donanımı muayeneleri; TS EN 13157 (vinçler — el tahrikli kaldırma donanımı güvenliği) ile İş Ekipmanları Yönetmeliği esas alınarak yürütülür. (Bu muayene, AES’in TÜRKAK akreditasyon kapsamı dışında olup yetkili mühendislerimizle yürütülür.)
Sıkça Sorulan Sorular
Caraskal ne sıklıkla muayene edilmeli?
Yasal olarak en fazla 12 ayda bir. Yoğun kullanımda her vardiya öncesi gözle kontrol ve daha kısa periyotlu muayene önerilir.
Kanca ne zaman değiştirilmeli?
Kanca açıklığında (throat) belirgin artış, çatlak veya kalıcı deformasyon tespit edildiğinde kanca servis dışı bırakılır.
Manuel ve elektrikli caraskal aynı kapsamda mı?
El tahrikli ve güç tahrikli kaldırma donanımlarının ikisi de periyodik kontrole tabidir; elektrikli olanlarda ayrıca elektriksel güvenlik kontrolleri de yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Caraskal ve çektirme donanımı ne sıklıkla kontrol edilmeli?
Elle çalışan kaldırma donanımları, İş Ekipmanları Yönetmeliği gereği standartlarda aksi belirtilmedikçe en az yılda bir periyodik kontrole tabidir.
Caraskal kontrolünde nelere bakılır?
TS EN 13157 esas alınarak zincir/halat aşınması, kanca ağzı açıklığı (genişleme), fren ve kilit mekanizması, taşıyıcı bütünlüğü kontrol edilir; güvenli çalışma yükü (SWL) doğrulanır ve gerektiğinde yük testi uygulanır.
Caraskal periyodik kontrolünü kim yapabilir?
Kontroller konusunda yetkili mühendis/teknik personel tarafından yapılır. AES Innovation bu muayeneleri yetkili mühendisleriyle bağımsız olarak gerçekleştirir.
Ücretsiz: Caraskal & Çektirme Kontrol Listesi
Caraskal ve çektirme donanımlarınız için muayene kontrol listesini ücretsiz indirin: