Ark Flash Analizi ve Etiketlemesi

Ark flash analizinde ne teslim ediyoruz?

Ark flash (ark parlaması) analizi, bir panoda ya da şalt ekipmanında ark arızası olduğunda çalışanın maruz kalacağı ısı enerjisini hesaplar ve bu enerjiye göre güvenli çalışma mesafelerini ve kişisel koruyucu donanımı (KKD) belirler. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve Kişisel Koruyucu Donanımların İşyerlerinde Kullanılması Hakkında Yönetmelik, KKD seçiminin tehlike değerlendirmesine dayanmasını ve bu değerlendirmenin yazılı olmasını ister; ark flash raporu elektrik tehlikesi için bu yazılı kaydı oluşturur. Bir çalışmanın çıktıları:

• Tek hat şemasının sahayla doğrulanması ve güç sisteminin modellenmesi
• Kısa devre (hata akımı) hesabı (IEC 60909-0)
• Koruma cihazlarının kesme kapasitesi değerlendirmesi ve koordinasyon kontrolü
• Her pano ve dağıtım barası için IEEE 1584-2018 yöntemiyle olay enerjisi hesabı
• Ark flaş sınırı ile sınırlı ve kısıtlı yaklaşma sınırları (NFPA 70E)
• Pano bazında KKD kategorisi ve donanım listesi
• Basıma hazır pano etiketleri ve etiket listesi (Excel)
• Olay enerjisini düşürmeye yönelik azaltma önerileri
• Enerji altında çalışma izni örneği ve rapor (Türkçe, İngilizce ya da iki dilli)

Hesaplar IEEE 1584-2018 yöntemiyle yapılır; kullandığımız hesap aracı, standardın Ek D’sindeki resmî örnek hesaplarla (alçak ve orta gerilim) doğrulanmıştır.

Süreç

• 1. Veri ve saha keşfi: tek hat şeması, trafo, kablo ve koruma cihazı verileri toplanır; eksikler sahada tamamlanır.
• 2. Modelleme ve kısa devre: şebeke, trafolar, jeneratörler ve motor katkıları modele girer.
• 3. Olay enerjisi: her pano için ark akımı, koruma cihazının açma süresi ve olay enerjisi hesaplanır.
• 4. Rapor ve etiket: sonuçlar, kabuller ve öneriler raporlanır; etiketler basıma hazır teslim edilir.
• 5. Uygulama ve eğitim: etiketler panolara uygulanır; isteğe bağlı olarak ark flash güvenlik eğitimi verilir.

Bizden istenecek veriler

• Güncel tek hat şeması (yoksa sahada çizilir)
• Dağıtım şirketinden bağlantı noktasındaki kısa devre gücü ya da kısa devre akımı
• Trafo etiket bilgileri: güç (kVA), gerilimler, kısa devre gerilimi (uk %)
• Jeneratör, UPS ve büyük motorların etiket bilgileri
• Kablo kesitleri, tipleri ve yaklaşık uzunlukları
• Koruma cihazlarının marka, model ve ayarları (şalter ayar değerleri, sigorta tipleri)
• Pano tipleri ve yaklaşık iç boyutları

Veri toplama listesini indirin

Tesisinizden istenen bilgileri tek sayfada toplayan ark flash veri toplama listesini (PDF) e-postanıza gönderelim; doldurup bize ilettiğinizde teklifinizi hazırlayalım.

Sektöre özel ark flash çalışmaları

• Limanlar ve konteyner terminalleri
• Tersaneler
• Elektrikli araç şarj istasyonları
• DC panolar, akü odaları ve UPS sistemleri
• Batarya enerji depolama sistemleri (BESS)
• Güneş enerjisi santralleri (GES)

Fiyatı belirleyen etkenler

Her tesis farklı olduğu için sabit liste fiyatı yerine tesisinize özel teklif veririz. Teklifi belirleyen başlıca etkenler:

• Modellenecek pano ve dağıtım barası sayısı
• Trafo ve jeneratör sayısı; orta gerilim hücrelerinin kapsama girip girmediği
• Tek hat şemasının güncel olup olmadığı (güncel değilse saha çizimi gerekir)
• Koruma cihazı ayar verilerinin erişilebilirliği
• Tesis sayısı ve sahaların dağınıklığı
• DC sistemler (akü, UPS, GES, batarya depolama): ayrı hesap yöntemi gerektirir
• Rapor dili (Türkçe, İngilizce ya da iki dilli)
• Etiket basımı ve panolara uygulama
• İstenen teslim süresi

Benzer panolar (örneğin aynı tip saha prizleri) tip pano olarak gruplanabilir; bu, çalışmanın kapsamını ve maliyetini düşürür. Çok düşük gerilimli (24 V ya da 48 V) DC kumanda panolarına sahada bakılır; içinde AC giriş ya da akü bölümü varsa o bölüm hesaba girer.

Örnek ark flash etiketi

• Ark flaş sınırı: korumasız bir kişinin ikinci derece yanık riskiyle karşılaşabileceği mesafe
• Olay enerjisi: belirtilen çalışma mesafesinde hesaplanan enerji (cal/cm²)
• Sınırlı ve kısıtlı yaklaşma sınırları: elektrik çarpması riskine göre yaklaşma mesafeleri
• Koruma cihazı: hesapta açma süresi kullanılan cihaz
• KKD kategorisi ve donanım listesi: o panoda giyilmesi gereken ark dereceli donanım

Ark flash referanslarımız

Haznedar Durer Refrakter, Silivri / İstanbul

Refrakter malzeme üretim tesisinin tamamı için ark flash analizi. Tesis, 31,5 kV orta gerilim bağlantısından beslenen üç dağıtım trafosu (2500, 1600 ve 1000 kVA), 400 V dağıtım panoları ve transfer panoları üzerinden bağlı yedek jeneratörlerden oluşuyor. Çalışmada 88 pano ve dağıtım barası modellendi.

KKD kategorisi dağılımı: 64 pano kategori 0, 15 pano kategori 1, 9 pano kategori 2; kategori 3 ve üzeri pano yok. Teslim edilenler: Türkçe ve İngilizce rapor, 88 pano etiketi ve etiket listesi. Referans ayrıntısı

Eaton Ulusoy Elektrik, Ankara

Ankara yerleşkesinde tüm elektrik panoları için NFPA 70E ve IEEE 1584 kapsamında ark flash analizi ve standartlara uygun etiketleme. Referans ayrıntısı

Sonoco Ambalaj, Bursa

Bursa tesislerindeki tüm elektrik panoları için ark flash analizi; her pano için enerji seviyeleri ve güvenlik mesafeleri belirlendi, panolara uyarı ve bilgilendirme etiketleri uygulandı. Referans ayrıntısı

Ark flash çalışması ne zaman güncellenir?

Koruma cihazı, iletken uzunluğu, trafo ya da ekipman yerinde yapılan değişiklikler hesapların bir kısmını geçersiz kılabilir. NFPA 70E, ark flash risk değerlendirmesinin büyük bir değişiklik ya da tadilatta güncellenmesini ve 5 yılı aşmayan aralıklarla gözden geçirilmesini ister.

Sık Sorulan Sorular

Ark flash analizi yasal olarak zorunlu mu?

Mevzuat, işverenin elektrik tehlikesini değerlendirmesini ve KKD seçimini bu değerlendirmeye dayandırmasını ister. Ark flash analizi, enerji altındaki panolarda çalışma tehlikesini sayısal olarak belirleyen ve bu yükümlülüğü belgeleyen yöntemdir.

DC panolarda ark flash hesabı yapıyor musunuz?

Evet, ancak AC’den ayrı. IEEE 1584-2018 DC sistemleri kapsamaz; akü, UPS, GES ve batarya depolama sistemlerinin DC bölümleri literatürdeki DC yöntemleriyle ayrı hesaplanır ve ayrı raporlanır.

Etiketleri siz mi basıyorsunuz?

Etiketleri basıma hazır teslim ederiz; isteğe bağlı olarak bastırıp panolara uygularız.

Rapor İngilizce hazırlanabilir mi?

Evet. Rapor Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanabilir.

Teklif için ne göndermeliyim?

Tesisteki pano sayısını, trafo ve jeneratör sayısını ve varsa güncel tek hat şemasını göndermeniz yeterli; eksik bilgileri birlikte tamamlarız.