Atmosferik depolama tankları (akaryakıt, kimyasal ve proses sıvıları), korozyon, oturma ve kaynak yorulması nedeniyle zamanla bütünlüğünü kaybedebilir. Düzenli muayene; sızıntı, çevre kirliliği, yangın ve yapısal çökme risklerini önler. AES Innovation, atmosferik tank muayenelerini yetkili mühendislerimiz ve sertifikalı NDT personeliyle ilgili standartlara göre yürütür.
Kısa yanıt: Tank muayenesi; dıştan (in-service) görsel muayene ile içten (out-of-service) taban, gövde ve çatı muayenesini kapsar. Gövde et kalınlığı (UT), kaynak (NDT), taban plakası ve emniyet donanımı değerlendirilir. Amaç: sızıntı ve yapısal bütünlük risklerini erken görmek.
Atmosferik Tank Muayenesi Nedir?
Atmosferik (basınçsız) depolama tanklarının periyodik bütünlük muayenesi; taban plakası, gövde (shell), çatı, ekleri ve emniyet donanımının korozyon, deformasyon ve sızıntıya karşı değerlendirilmesidir. Akaryakıt terminalleri, kimya ve gıda tesisleri ile su/proses depolama uygulamalarında yapılır.
Neden Kritik?
- Sızıntı ve çevre: Taban korozyonu, toprak ve yeraltı suyu kirliliğine yol açar.
- Yangın riski: Yanıcı ürün tanklarında sızıntı ciddi yangın tehlikesidir.
- Yapısal bütünlük: Gövde incelmesi ve oturma, çökme riskini artırır.
- Yasal ve sigorta: Periyodik muayene, mevzuat ve sigorta süreçlerinde aranır.
Muayene Kapsamı
- Dıştan (in-service) muayene: Gövde, çatı, merdiven, bağlantılar ve temel
- Taban plakası: Korozyon ve sızdırmazlık değerlendirmesi
- Gövde et kalınlığı: Ultrasonik (UT) kalınlık ölçümü
- Kaynak muayenesi: Tahribatsız muayene (NDT) ile dikiş kontrolü
- Çatı ve havalandırma: Solunum vanaları ve emniyet donanımı
- Topraklama ve yıldırımdan korunma: Elektriksel güvenlik kontrolü
Teknik Kriterler ve Muayene Aralıkları (API 653)
| Muayene / kriter | Azami aralık veya sınır | API 653 |
|---|---|---|
| Dıştan görsel muayene (yetkili muayeneci) | 5 yıl (veya RCA/4N — küçüğü) | md. 6.3.2 |
| Gövde ultrasonik (UT) kalınlık ölçümü | Korozyon hızı bilinmiyorsa 5 yıl; biliniyorsa 15 yıl (veya RCA/2N) | md. 6.3.3 |
| İlk içten muayene | En fazla 10 yıl | md. 6.4.2.1 |
| Sonraki içten muayene | En fazla 20 yıl (risk/korozyon esaslı, RBI) | md. 6.4.2 |
| Taban plakası min. kalınlık (sonraki muayenede) | 2,5 mm (sızıntı algılama yok) / 1,3 mm (algılama veya astar var) | Tablo 4.4 |
Değerler API 653 esas alınarak özetlenmiştir; nihai muayene aralığı ve kabul kriterleri tankın servisine, korozyon hızına ve risk değerlendirmesine (RBI) göre belirlenir.
AES Innovation Muayene Süreci
- Planlama: Tank geçmişi, ürün ve muayene tipi (dıştan/içten) belirlenir.
- Görsel muayene: Gövde, çatı, taban çevresi ve ekler kontrol edilir.
- Kalınlık ve NDT: UT kalınlık ölçümü ve kaynak NDT uygulanır.
- Değerlendirme: Korozyon hızı ve kalan ömür tahmin edilir.
- Raporlama: Uygunsuzluk, onarım önerisi ve sonraki muayene periyodu.
Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar
- Taban plakası ve gövde alt sırası korozyonu
- Çatı ve solunum (breather) vanası arızaları
- Temelde oturma ve gövde deformasyonu
- Sekonder muhafaza (bund) yetersizliği
- Topraklama sürekliliğinde kopukluk
- Kaynak dikişlerinde çatlak ve süreksizlik
İlgili Standartlar
Atmosferik tank muayeneleri; API 653 (tank muayene, onarım ve yeniden değerlendirme), API 650 / EN 14015 (tank tasarım ve imalat) ve risk esaslı muayene için EN 16991 esas alınarak yürütülür. (Tank muayenesi, AES’in TÜRKAK akreditasyon kapsamı dışında olup yetkili mühendis ve sertifikalı NDT personeliyle yürütülür.)
Sıkça Sorulan Sorular
Dıştan ve içten muayene farkı nedir?
Dıştan (in-service) muayene tank çalışırken yapılır; içten (out-of-service) muayene tank boşaltılıp temizlendikten sonra taban ve iç yüzeyleri kapsar.
Tank ne sıklıkla muayene edilmeli?
Periyot; ürün, korozyon hızı ve önceki muayene sonuçlarına göre belirlenir. Dıştan muayeneler daha sık, içten muayeneler daha uzun aralıklarla planlanır.
Tank muayenesinde hangi NDT yöntemleri kullanılır?
Gövde için ultrasonik (UT) kalınlık ölçümü, taban için manyetik kaçak akı (MFL) ve kaynaklar için UT/MT/PT yöntemleri kullanılır.
Sık Sorulan Sorular
Atmosferik depolama tankı muayene aralıkları nedir?
API 653’e göre dıştan görsel muayene en geç 5 yılda bir; ultrasonik kalınlık ölçümü ekipman durumuna göre genellikle 5-15 yıl aralığında; ilk içten muayene en geç 10 yıl, sonraki içten muayeneler risk bazlı (RBI) değerlendirmeyle en geç 20 yıl içinde yapılır.
Tank taban sacı kabul kriteri nedir?
API 653, taban ve gövde sacında kalan minimum kalınlık için kabul kriterleri tanımlar; ölçülen kalınlık kabul sınırının altındaysa onarım veya değişim gerekir. Kriter, tankın boyut ve hizmet koşullarına göre değişir.
Tank muayene aralığı nasıl belirlenir?
Aralıklar API 653’ün üst sınırları içinde, tankın korozyon hızı ve risk bazlı muayene (RBI) değerlendirmesine göre belirlenir.
Tank muayenesini kim yapar?
Muayene konusunda yetkili mühendislerimizce bağımsız olarak yapılır.
Ücretsiz: Atmosferik Tank Muayene Kontrol Listesi
API 653 esaslı muayene aralıkları + 6 başlıkta pratik kontrol listesini PDF olarak indirin.