Kısa yanıt: Hava sonlandırma kontrolleri, yıldırımı yakalayan uçların (yakalama çubukları ve uçları) konumunu, sayısını ve durumunu doğrular. Yakalama sisteminin yapının tamamını koruma altına alması IEC 62305 çerçevesinde değerlendirilir.
Hava sonlandırma elemanları, yıldırımın yapıya değil bu uçlara çarpmasını sağlayarak korumayı başlatan ilk bileşendir. Yakalama çubukları, gergi telleri veya kafes ağı bu görevi üstlenir.
Eksik, korozyona uğramış veya yanlış konumlandırılmış bir yakalama ucu, çatıda korumasız bölgeler bırakır; bu bölgeye düşen bir yıldırım doğrudan yapıya zarar verebilir.
Hava Sonlandırma Kontrolünde Neler Yapılır?
- Yakalama uçları/çubuklarının konumu ve sayısı
- Koruma kapsamının (açı/yuvarlanan küre) değerlendirilmesi
- Korozyon ve mekanik sağlamlık
- Çatı üstü metal ekipmanların korunması
- İndirme iletkenlerine bağlantı sürekliliği
Koruma Kapsamı Nasıl Belirlenir?
Bir yakalama sisteminin yapıyı gerçekten koruyup korumadığı, IEC 62305’in tanımladığı yöntemlerle değerlendirilir. En yaygın yöntem ‘yuvarlanan küre’ modelidir: koruma seviyesine bağlı yarıçapta bir kürenin yapı üzerinde yuvarlandığı varsayılır ve kürenin değdiği tüm noktaların yakalama uçlarıyla korunması gerekir. Koruma açısı ve ağ yöntemleri de kullanılabilir. Çatı üzerindeki bacalar, klima üniteleri ve antenler gibi yükselen metal ekipmanlar ayrıca değerlendirilmeli ve gerekirse ek yakalama uçlarıyla korunmalıdır. Periyodik kontrolde bu kapsamın korunduğu doğrulanır.
Yasal Dayanak ve Doğru Değerlendirme
Hava sonlandırma sistemi, yıldırımdan korunma tesisatının periyodik kontrolü kapsamında değerlendirilir ve TÜRKAK akredite raporla belgelenir.
Sık Sorulan Sorular
Yakalama ucu nereye konur?
Çatının en yüksek ve risk altındaki noktalarına, koruma kapsamını sağlayacak şekilde yerleştirilir.
Çatıdaki klima/anten korunur mu?
Yükselen metal ekipmanlar ayrıca değerlendirilmeli ve gerekiyorsa ek yakalama uçlarıyla korunmalıdır.
Aktif paratoner ile farkı nedir?
IEC 62305 pasif yakalama sistemlerini esas alır; aktif (ESE) paratoner ayrı ulusal düzenlemelere tabidir.
Akredite Ölçüm ile Güvene Alın
Akredite ölçüm ve kontrol için Yıldırımdan Koruma sayfamızı inceleyin; yasal çerçeve için periyodik kontrol zorunluluğu rehberimize bakın.