Akü odaları, UPS sistemleri, trafo merkezlerindeki DC yardımcı besleme panoları ve DC dağıtım sistemleri, AC panolardan farklı bir ark davranışına sahiptir. DC arkta akım sıfırdan geçmediği için ark kendiliğinden sönmeyebilir; akü bankaları ise koruma cihazı açsa bile kaynak tarafında enerjili kalır.
Hangi DC ekipman değerlendirilir?
- Akü bankaları ve akü odası dağıtım panoları
- UPS sistemlerinin akü ve DC ara devre bölümleri
- Trafo merkezi ve şalt sahası DC yardımcı besleme panoları (110 V, 220 V DC)
- DC dağıtım ve DC mikro şebeke sistemleri
- 24 V ve 48 V DC kumanda ve haberleşme panoları
IEEE 1584 ve DC
IEEE 1584-2018, olay enerjisi hesabını üç fazlı AC sistemler için, 208 V ile 15 kV arası gerilimlerde ve 50/60 Hz frekansta tanımlar. Tek fazlı sistemler ve DC sistemler modelin kapsamında değildir; standart DC için yalnızca literatürdeki yöntemlere (Ammerman, Das, Doan, Klement) atıf yapar (madde 4.11 ve 4.12).
DC bölümler (akü bankaları, inverterlerin DC tarafı, PV dizileri, DC dağıtım) IEEE 1584 ile hesaplanmaz. Bu bölümlerde olay enerjisi, literatürdeki DC yöntemleriyle ayrı hesaplanır ve AC sonuçlarından ayrı raporlanır; kullanılan yöntem ve kabuller raporda açıkça yazılır.
24 V ve 48 V DC panolarda ark flash gerekir mi?
Çok düşük gerilimli DC kumanda panolarında ark flash tehlikesi genellikle düşüktür. Ancak bu karar pano içeriğine bağlıdır: panoda AC giriş, akü bankası ya da yüksek kısa devre akımı verebilen bir kaynak varsa o bölüm ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle düşük gerilimli DC panolara sahada bakılmadan “kapsam dışı” etiketi basılmaz.
DC çalışmasında istenen veriler
- Akü tipi, hücre sayısı, kapasite ve üreticinin kısa devre akımı verisi
- UPS marka, model ve güç bilgileri
- DC dağıtım tek hat şeması
- DC koruma elemanlarının (sigorta, DC şalter) tip ve değerleri
- Akü ile pano arasındaki kablo kesit ve uzunlukları
DC tesisatların güvenlik gereklilikleri için DC güç dağıtım sistemlerinde güvenlik ve DC mikro şebeke elektrik güvenliği sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Olay enerjisini düşürmek için
Hesap sonuçları yalnız KKD seçimi için değil, riski kaynağında azaltmak için de kullanılır. Raporda panoya özel öneriler verilir; sık uygulanan yöntemler:
- Koruma ayarlarının olay enerjisini dikkate alarak yeniden düzenlenmesi
- Bakım sırasında devreye alınan hızlı açma (bakım modu) ayarları
- Ark algılama röleleri (ışık ve akım algılamalı)
- Uzaktan açma-kapama ve uzaktan çekmeceli şalter işletimi
- Akü bankasına yakın konumda DC koruma elemanı ve akü bölümlerinin ayrılması
Öncelik her zaman enerjisiz çalışmadır; enerji altında çalışma yalnız gerekçelendirilmiş durumlarda ve iş izniyle yapılır.
AES Innovation’ın kapsamı
Ark flash analizini veri toplama, modelleme, olay enerjisi hesabı, rapor ve etiket olarak uçtan uca yürütürüz. Rapor Türkçe, İngilizce ya da iki dilli hazırlanabilir. Genel süreç ve fiyatı belirleyen etkenler için ark flash analizi ve etiketlemesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
DC sonuçları AC raporuyla aynı mı?
Hayır. DC sonuçları kullanılan yöntem ve kabullerle birlikte AC sonuçlarından ayrı bir bölümde raporlanır.
Akü odasında koruma cihazı açtıktan sonra tehlike biter mi?
Hayır. Akü bankası kaynak tarafında enerjili kalır; akü ile ilk koruma elemanı arasındaki bölüm ayrıca değerlendirilir.
UPS’in AC ve DC tarafı ayrı mı hesaplanır?
Evet. UPS’in AC giriş ve çıkış panoları IEEE 1584 ile, akü ve DC bölümleri DC yöntemleriyle hesaplanır.