EPREL Nedir? AB’ye Ürün İhraç Edenler İçin Enerji Etiketi Kayıt Zorunluluğu
EPREL (European Product Registry for Energy Labelling), Avrupa Birliği’nin enerji etiketi taşıması gereken ürünler için oluşturduğu merkezi veritabanıdır. Yasal dayanağı (AB) 2017/1369 sayılı Enerji Etiketleme Çerçeve Tüzüğü‘dür ve 1 Ocak 2019’dan bu yana zorunludur: kapsamdaki bir ürün AB pazarına sürülmeden önce EPREL’e kaydedilmek zorundadır.
Kimler kayıt yapmak zorunda?
Tüzük, yükümlülüğü “tedarikçi”ye yükler. Tedarikçi; AB’de yerleşik üretici, AB’de yerleşik olmayan üreticinin yetkili temsilcisi, ya da ürünü AB pazarına süren ithalatçıdır. Bu, Türkiye’den AB’ye enerji etiketli ürün satan firmalar için kritik önemdedir: kayıt ya AB’de yerleşik bir temsilci/ithalatçı üzerinden yapılmalı ya da bu sorumluluk sözleşmeyle net biçimde tanımlanmalıdır. Kayıtsız ürün AB pazarına yasal olarak sürülemez.
Hangi ürünler kapsamda?
Enerji etiketi taşıyan başlıca ürün grupları:
- Buzdolapları, dondurucular ve şarap saklama dolapları
- Çamaşır ve bulaşık makineleri, kurutmalı çamaşır makineleri
- Elektronik ekranlar (TV, monitör)
- Işık kaynakları (lambalar)
- Klimalar, ısı pompaları, su ısıtıcıları ve kombiler
- Havalandırma üniteleri, fırınlar ve davlumbazlar
- Lastikler
- Akıllı telefon ve tabletler — (AB) 2023/1669 ile 20 Haziran 2025’ten itibaren zorunlu (yeni gelişme)
Tedarikçinin yükümlülükleri
Her ürün modeli için EPREL’e üç bileşen yüklenir: (1) enerji etiketi, (2) ürün bilgi formu — bunlar kamuya açık kısımda tüketiciye görünür — ve (3) teknik dokümantasyon, piyasa gözetim otoritelerine açık kısımda tutulur. Kaydın, ürün piyasada kaldığı sürece ve piyasadan çekildikten sonra da 15 yıl boyunca korunması gerekir.
QR kod ve yeni A–G etiketi
2021’de yürürlüğe giren yeniden ölçeklenmiş A–G etiketlerinde (buzdolabı, çamaşır/bulaşık makinesi ve ekranlar için 1 Mart 2021; lambalar için 1 Eylül 2021) her etikette bir QR kod bulunur. Tüketici bu kodu okuttuğunda doğrudan ürünün EPREL kamuya açık sayfasına ulaşır ve doğrulanmış ürün bilgisini görür.
Neden önemli?
EPREL iki işlev görür: tüketiciler ürünleri arayıp karşılaştırır; piyasa gözetim otoriteleri uygunluğu denetler. Kayıt eksikliği hem pazara giriş engeli hem de idari yaptırım (cezalar üye devletlerce belirlenir) anlamına gelir. AB’ye ihracat yapan Türk üreticiler için EPREL, artık raf öncesinde karşılaşılan somut bir uygunluk şartıdır.
Sık Sorulan Sorular
EPREL kaydını kim yapar, üretici mi ithalatçı mı?
Yükümlülük “tedarikçi”dedir: AB’de yerleşik üretici, yetkili temsilci veya ithalatçı. AB dışındaki üretici, kaydı AB’deki temsilcisi ya da ithalatçısı üzerinden sağlamalıdır.
EPREL kaydı ücretli mi?
Hayır. EPREL’e kayıt için Avrupa Komisyonu tarafından ücret alınmaz; sistem tedarikçilerin erişimine açıktır.
Ürünümü kaydetmezsem ne olur?
Enerji etiketi taşıması gereken bir ürün EPREL’e kaydedilmeden AB pazarına yasal olarak sürülemez; piyasa gözetiminde uygunsuzluk ve idari yaptırım riski doğar.
Akıllı telefonlar da kapsamda mı?
Evet. 20 Haziran 2025’ten itibaren akıllı telefon ve tabletler enerji etiketi ve EPREL kayıt kapsamına girmiştir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir uygunluk/danışmanlık hizmeti taahhüdü içermez. Enerji verimliliği ve ilgili mevzuat hakkındaki sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.