DPP Kayıt Sistemi Kuralları Belli Oldu: (AB) 2026/1778 Ne Getiriyor?
Dijital ürün pasaportlarının kaydedileceği AB sisteminin işleyiş kuralları, Komisyon Uygulama Tüzüğü (AB) 2026/1778 ile belirlendi. Tüzük 17 Temmuz 2026’da AB Resmî Gazetesi’nde yayımlandı ve 6 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi (md. 24). Kayıt sistemi yalnız ESPR kapsamındaki ürünleri değil; bataryaları, inşaat ürünlerini, oyuncakları ve deterjanları da aynı çatı altında topluyor. Bu yazı yalnız resmî metne dayanıyor; her bilgiyi madde numarasıyla veriyoruz.
Kayıt sistemi hangi ürünleri kapsıyor?
Tüzük, dijital ürün pasaportu ve bu pasaportun kayıt sistemine kaydı zorunlu olan ürünleri piyasaya arz eden ya da hizmete alan ekonomik operatörlere uygulanıyor (md. 1(1)):
- ESPR’nin (Tüzük (AB) 2024/1781) 4. maddesine göre çıkarılan ürün grubu düzenlemelerinin kapsadığı ürünler
- Batarya Tüzüğü’nün (Tüzük (AB) 2023/1542) 77. maddesi kapsamındaki bataryalar
- İnşaat Ürünleri Tüzüğü’nün (Tüzük (AB) 2024/3110) 76. maddesi kapsamındaki inşaat ürünleri
- Oyuncak Güvenliği Tüzüğü’nün (Tüzük (AB) 2025/2509) 19. maddesi kapsamındaki oyuncaklar
- Deterjan Tüzüğü’nün (Tüzük (AB) 2026/405) 21. maddesi kapsamındaki deterjanlar ve son kullanıcıya yönelik yüzey aktif maddeler
- AB hukukunun pasaport ve kayıt istediği diğer ürünler
Tüzüğe göre batarya pasaportu da bir dijital ürün pasaportu sayılıyor (md. 2). Sistemi ekonomik operatörlerin yanı sıra tamirci, yenileyici ve geri dönüştürücü gibi değer zinciri aktörleri, ulusal yetkili makamlar ve gümrük idareleri de kullanacak (md. 1(2)).
Sistem nelerden oluşuyor?
Kayıt sistemi Komisyon tarafından kuruluyor ve işletiliyor (md. 2). Bileşenleri şunlar (md. 3):
- Kullanıcılar için güvenli bir web arayüzü ve pasaport kaydı için bir API
- Pasaportların varlığını ve eksiksizliğini doğrulayan bir doğrulama platformu
- Benzersiz kayıt tanımlayıcısı üreten bir şema
- Benzersiz tanımlayıcıların ve serbest dolaşıma girecek ürünlerin gümrük emtia kodlarının saklandığı bir bölüm
- Doğrulanmış DPP hizmet sağlayıcılarının listesi
- Ortak veri modellerini ve terimleri tutan bir semantik depo ile tüm işlemleri kaydeden bir işlem günlüğü
Kayıttan önce: kimlik doğrulama
Sisteme pasaport kaydedebilmek için ekonomik operatörün önce “doğrulanmış ekonomik operatör” olması gerekiyor (md. 4(3)). Doğrulama, AB’nin elektronik kimlik ve güven hizmetleri tüzüğü eIDAS (Tüzük (AB) No 910/2014) üzerinden yapılıyor:
- AB’de yerleşik olması gereken tüzel kişiler: Kimliklerini ve yerleşik olduklarını nitelikli bir güven hizmeti sağlayıcısının verdiği nitelikli elektronik mühürle ya da AB hukukuna göre verilmiş nitelikli bir elektronik nitelik belgesiyle kanıtlıyor (md. 4(2)(a)).
- AB’de yerleşik olması gerekmeyen tüzel kişiler: Nitelikli elektronik mühürle ya da AB hukukuna göre verilmiş bir elektronik nitelik belgesiyle doğrulanıyor (md. 4(2)(b)).
- Şahıs işletmeleri: Nitelikli elektronik imzayla ya da AB hukukuna göre verilmiş bir elektronik nitelik belgesiyle doğrulanıyor; AB’de yerleşik olması gerekenler yüksek güvence düzeyindeki elektronik kimlik araçlarını da kullanabiliyor (md. 4(1)).
Doğrulama kalıcı değil. Operatör, elektronik kimlik aracının süresi dolana kadar, en fazla da üç yıl boyunca doğrulanmış sayılıyor. Süre dolunca yeniden doğrulanana kadar yeni pasaport kaydedemiyor ve kayıtlı veriyi değiştiremiyor (md. 4(4)).
Kayıt işlemlerini bir üçüncü taraf da yapabiliyor; ancak o tarafın da doğrulanması gerekiyor ve yükümlülüklerin sorumluluğu ekonomik operatörde kalıyor (md. 19(4)). Kayıtlı pasaportlar, yükümlülükleri devralan başka bir doğrulanmış operatöre devredilebiliyor (md. 6a).
Kayıt sırasında ne kontrol ediliyor?
Pasaport, ürün grubu düzenlemesinin belirlediği düzeyde kaydediliyor: model, parti ya da tekil ürün (md. 8(1)). Bir ürün farklı düzeylerde kayıt isteyen birden fazla kurala tabiyse en ayrıntılı düzey geçerli oluyor (md. 8(3)). Tekil ürün düzeyindeki bir pasaporta, varsa parti ve model tanımlayıcıları da bağlanıyor (md. 8(4)).
Kayıt için başvurulduğunda sistem pasaportu okuyarak otomatik olarak şunları kontrol ediyor (md. 8(7)):
- Verinin ilgili ürün grubu düzenlemesindeki veri modeline uygunluğu (semantik uygunluk)
- Sisteme yüklenen zorunlu verinin pasaporttaki değerlerle tutarlılığı
- Pasaportun istenen düzeyde (model, parti, tekil ürün) olup olmadığı
- Ürünün gümrük emtia kodunun, o ürün grubu için izin verilen aralıkta olup olmadığı
- Varsa, DPP hizmet sağlayıcısındaki yedeğe bağlantı
Kontrolden geçen her kayda benzersiz ve kalıcı bir kayıt tanımlayıcısı veriliyor (md. 8(8)). Sistemde benzersiz tanımlayıcılar, emtia kodu, hizmet sağlayıcı bilgisi ile kaydı yapanın bilgileri ve pasaportun bütünlük kanıtı saklanıyor (md. 8(9)).
Kayıt kanıtı ve saklama süresi
Kaydı yapan operatör, istediği an bir kayıt kanıtı üretebiliyor. Bu belge, kayıt yükümlülüğünün yerine getirildiğinin üçüncü taraflara karşı da kanıtı sayılıyor (md. 9(1)-(2)). Belgede benzersiz ürün tanımlayıcısı, emtia kodu, kaydı yapan operatörün adı, Komisyon zaman damgasıyla kayıt tarihi ve pasaport sürümünün özet değeri (hash) yer alıyor (md. 9(2)).
Kayıt verisindeki her değişiklik işlem günlüğüne yazılıyor ve sürümleniyor (md. 10(1)-(2)). AB hukuku pasaport için ayrı bir süre belirlemediyse kayıt verisi 10 yıl sonra otomatik olarak siliniyor; belirlediyse saklama süresi o süreye uyuyor (md. 10(3)).
Takvim
Tüzük 6 Ağustos 2026’dan beri yürürlükte (md. 24). Üye devletler, kayıt sistemine erişim haklarını yönetecek ulusal yöneticilerini en geç 18 Şubat 2027’ye kadar atamak zorunda (md. 7(1)). Bu tarih, batarya pasaportunun zorunlu hale geldiği tarihle aynı.
Hangi ürün için ve hangi düzeyde kayıt gerektiğini ise kayıt tüzüğü değil, o ürünü düzenleyen AB kuralı belirliyor (md. 1(1), 8(1)-(2)).
AB’ye ihracat yapanlar için ilk adımlar
- Kayıt sorumluluğunun kimde olduğunu netleştirin. Pasaportu, ürünü AB’de piyasaya arz eden ya da hizmete alan ekonomik operatör kaydediyor (md. 8(1)). Bu siz misiniz, yoksa AB’deki alıcınız mı?
- Siz kaydedecekseniz kimlik doğrulama aracını şimdiden planlayın. AB’de yerleşik olması gerekmeyen bir şirket için yol, eIDAS kapsamında nitelikli elektronik mühür ya da AB hukukuna göre verilmiş elektronik nitelik belgesi (md. 4(2)(b)).
- Doğrulamanın en fazla üç yıl geçerli olduğunu takviminize işleyin (md. 4(4)).
- Ürünlerinizin AB gümrük emtia kodlarını pasaport verinizle eşleştirin; kayıt sırasında kontrol ediliyor (md. 8(7)(d)).
- Kayıt işlemlerini bir hizmet sağlayıcıya yaptıracaksanız sözleşmede bunu açıkça tanımlayın; sorumluluk yine sizde kalıyor (md. 19(4)).
- Ürün grubunuzun hangi düzeyde (model, parti, tekil ürün) pasaport isteyeceğini izleyin (md. 8(1), 8(3)).
Resmî kaynaklar
- Komisyon Uygulama Tüzüğü (AB) 2026/1778, dijital ürün pasaportu kayıt sisteminin uygulama esasları — AB Resmî Gazetesi L, 17.7.2026
- Tüzük (AB) 2024/1781, ESPR — AB Resmî Gazetesi L, 28.6.2024
- Tüzük (AB) No 910/2014, eIDAS — AB Resmî Gazetesi L 257, 28.8.2014
- Tüzük (AB) 2023/1542, bataryalar ve atık bataryalar — AB Resmî Gazetesi L 191, 28.7.2023
İlgili: 18 Şubat 2027: Batarya Pasaportu, QR Kod ve Değiştirilebilir Pil Aynı Gün Başlıyor
İlgili: DPP’de Benzersiz Tanımlayıcı: EN 18219’a Göre Ürün, Operatör ve Tesis