CSDDD Nedir? Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi Kimi Kapsıyor?

Büyük şirketlerin yalnızca kendi faaliyetlerinden değil, tüm değer zincirlerinden sorumlu tutulduğu yeni bir dönem başlıyor. CSDDD — Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi ((AB) 2024/1760), insan hakları ve çevresel etkiler konusunda şirketlere kapsamlı bir özen (due diligence) yükümlülüğü getiriyor.

CSDDD nedir?

CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive), belirli büyüklükteki şirketlere; kendi faaliyetleri, bağlı ortaklıkları ve iş ilişkileri zincirinde insan hakları ve çevresel olumsuz etkileri tespit etme, önleme, azaltma ve hesabını verme yükümlülüğü getiren bir AB direktifidir. Bir direktif olduğu için üye devletler tarafından ulusal mevzuata aktarılır.

CSDDD kimi kapsıyor?

CSDDD, esas olarak büyük şirketleri hedefler. Üzerinde uzlaşılan eşiklere göre, belirli sayıda çalışanı ve belirli bir net dünya cirosunu aşan AB şirketleri ile AB’de belirli bir ciro üreten AB-dışı şirketler kapsama girer. Uygulama, şirket büyüklüğüne göre kademeli olarak başlar (en büyük şirketler önce). Not: AB’nin yürüttüğü sadeleştirme (Omnibus) süreciyle kapsam ve takvimde güncellemeler olabilir; nihai eşikler ulusal aktarımla netleşecektir.

Şirketlerin yükümlülükleri neler?

• Değer zincirinde insan hakları ve çevresel risklerin tespiti ve önceliklendirilmesi.
• Olumsuz etkilerin önlenmesi ve azaltılması; gerektiğinde düzeltici faaliyetler.
• Tedarikçilerle sözleşmesel güvenceler ve doğrulama.
• Şikâyet mekanizmaları ve paydaş diyaloğu.
• Özen süreçlerinin izlenmesi ve kamuya raporlanması.

Türk tedarikçileri ve KOBİ’leri nasıl etkiler?

CSDDD doğrudan büyük şirketleri kapsasa da, bu şirketlerin tedarikçisi konumundaki KOBİ’ler dolaylı olarak etkilenir: AB’li alıcılar, özen yükümlülüklerini yerine getirmek için tedarikçilerinden veri, denetim ve düzeltici faaliyet talep eder. Bu nedenle AB pazarına çalışan Türk firmaların kendi tedarik zinciri due diligence ve ikinci taraf denetim süreçlerini kurması rekabetçi bir avantajdır.

Tedarik zinciri due diligence sisteminizi CSDDD’ye uygun biçimde kurmak için bağımsız danışmanlık:

Sık Sorulan Sorular

CSDDD bir direktif mi tüzük mü?

CSDDD bir direktiftir ((AB) 2024/1760); üye devletlerin ulusal mevzuatına aktarması gerekir. Bu nedenle uygulama ayrıntıları ülkeden ülkeye bir miktar farklılaşabilir.

CSDDD hangi şirketleri kapsıyor?

Belirli çalışan sayısı ve net dünya cirosu eşiklerini aşan büyük AB şirketleri ile AB’de yüksek ciro üreten AB-dışı şirketler kapsama girer. Uygulama şirket büyüklüğüne göre kademelidir ve AB’nin sadeleştirme süreciyle güncellenebilir.

KOBİ olarak CSDDD’den nasıl etkilenirim?

CSDDD doğrudan büyük şirketleri kapsar; ancak onların tedarikçisi olan KOBİ’ler, alıcıların özen yükümlülüğü gereği veri, denetim ve düzeltici faaliyet talepleriyle dolaylı olarak etkilenir.