Aes thumbnail

Transformatör 1-36 kV Gözle Kontrol ve Topraklama Periyodik Kontrol Raporu (ZPKR05) ve Kriterleri (ZPKK05): Bakanlık Formatı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, transformatör 1-36 kv gözle kontrol ve topraklama periyodik kontrolleri için zorunlu bir rapor formatı (ZPKR05) ve kontrol kriterleri dokümanı (ZPKK05) yayımladı. Dokümanlar 18.07.2025 tarihinde yayımlandı; 01.09.2025 tarihinden itibaren bu formatın şeklen ve içerik olarak eksiksiz kullanılması zorunludur. Format, İş Ekipmanları Yönetmeliği’nin 14/B maddesine dayanır; ana başlıklar ve sıraları değiştirilmeden, içeriklerin boyut ve yerleşimi uyarlanarak kullanılabilir. Bu sayfa, kriterlerin neyi aradığını ve raporun hangi bölümlerden oluştuğunu dokümanlara dayanarak özetler.

Kapsam ve rapor düzenleme kuralları

  • Bu doküman Elektrik Tesisleri Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği (dokümandaki yazımıyla) kapsamındaki 1-36 kV arası tesislerde bulunan ekipmanların periyodik kontrollerini kapsar.
  • Kontrol raporu her bir ekipman için (Trafo-Kesici-Hücre) ayrı ayrı düzenlenmelidir.
  • Raporun eki olarak uygunsuzluk bulguları fotoğraf ile gösterilebilir.
  • Rapor formatında periyodik kontrol metodu ve kapsamı olarak üç yönetmelik basılıdır: İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği.
  • Nokta sayısı fazla olan tesislerde birden fazla form kullanılabilir ya da formun sadece 5. Bölümü çoğaltılabilir.
  • Değerlendirme “Uygun”, “Uygun Değil” ve “Uygulanamaz” olarak yapılmıştır (rapor formatındaki ifade).
  • Rapor, nüsha sayısı yazı ve rakamla belirtilerek hazırlanır (“Bu rapor ………… (yazı (rakam)) nüsha olarak hazırlanmıştır.”).

Kontrol kriterleri (ZPKK05)

NoKriterNe kontrol edilirDayanak
2.1Ölüm tehlikesi/Uyarı levhası kontrolüİş ekipmanlarının güvenliği etkileyen kontrol cihazları açıkça görülebilir ve tanınabilir olmalı, gerektiğinde uygun şekilde işaretlenmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 2.1.1 (EK-I)
2.2Elektrik tehlikesi levhalarıTüm güç akımı cihazları, ölçü transformatörleri, ölçü aletleri ve sigortalar üzerinde silinmez, dayanıklı ve görünür işaretler bulunmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 19
2.3Plastik zincir kontrolleriİş ekipmanlarının parça fırlaması veya düşmesi riski olan kısımlarında bu riskleri ortadan kaldıracak uygun güvenlik tertibatı bulunmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 2.5
2.4Kilitlerin ve kilit asma kulağının kontrolüİş ekipmanı veya tehlikeli kısımları durdurulduğunda, bunları harekete geçiren enerji de kesilmelidir. Özel riskleri olan ekipmanların bakım ve onarımı sadece özel görevli uzman kişilerce yapılmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 2.3, Madde 8(1)(b)
2.5Güvenlik bariyerleriKontrol cihazları zorunlu haller dışında tehlikeli bölgelerin dışına yerleştirilmeli ve kullanımları ilave bir tehlike yaratmamalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 2.1.2
2.6İş ekipmanları envanter kontrolüİş ekipmanları hakkında yeterli bilgi ve yazılı talimatlar bulundurulmalı, talimatlar ekipmanla birlikte muhafaza edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 10
2.7Periyodik bakım kayıtlarıKontrol sonuçları kayıt altına alınmalı ve yetkililerin incelemesi için uygun şekilde saklanmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 7(1)(c)
2.8Acil durdurma sistemleriİş ekipmanının tehlikesine ve normal durma süresine göre gerektiğinde acil durdurma sistemleri bulunmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 2.4
2.9Kesici kontrolleriHer dağıtım transformatörünün alçak gerilim çıkışında termik-manyetik bir devre kesici bulunmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 38
2.10Ayırıcı kontrolleriHer güç transformatörü, primer ve sekonder taraflarında ikincil koruma devre kesicileri ile donatılmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 39
2.11Koruma röleleri kontrolleriAşırı yük koruma röleleri sekonder tarafta kurulmalı, alçak gerilim fider çıkışlarında yük ayırma kabiliyetli koruyucu cihazlar bulunmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 38
2.12Akım trafosu kontrolleriEnerji ölçümü için akım transformatörleri Sınıf 0.5, koruma uygulamaları için minimum Sınıf 3 olmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 19
2.13Gerilim trafosu kontrolleriEnerji ölçümü için gerilim transformatörleri Sınıf 1, koruma uygulamaları için minimum Sınıf 3 olmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 19
2.14Bara bağlantılarıAktif parçalar kazara dokunmayı önleyecek şekilde erişilemez olmalı, güvenlik mesafeleri sağlanmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 5
2.15Topraklama bağlantılarıMetal gövdeli tüm yüksek akımla çalışan elektrik ekipmanları ve koruyucu muhafazalar topraklama iletkenlerine bağlanmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 18
2.16Trafo gövdesi kontrolleriKurulum ve montaj şartlarına bağlı güvenliği olan ekipmanlar, ilk kullanımdan önce, önemli bakım/onarımlardan sonra uzman kişilerce kontrol edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 7(1)(a)
2.17Yağ seviyesi kontrolleriYağ seviye göstergeleri zorunludur, genellikle 25°C referans sıcaklığında işaretlenmelidir. Yağ seviyesi radyatör giriş seviyesinin üzerinde tutulmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 37 (ilgili teknik gereksinimler)
2.18Sıcaklık göstergeleriYağ sıcaklık göstergeleri kadran tipi göstergeli olmalı, alarm/trip fonksiyonları için tek veya çift elektrik kontaklı olmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 37 (ilgili teknik gereksinimler)
2.19Buchholz rölesi500-750 kVA üzeri yağlı transformatörlerde Buchholz rölesi zorunludur, gaz tespiti ve yağ seviyesi izleme fonksiyonları bulunmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 38-39 (koruma sistemleri)
2.20Basınç tahliye cihazlarıİç basınç oluşumuna karşı koruma için basınç tahliye valfleri gereklidir, önceden ayarlanmış limitleri aştığında otomatik tahliye sağlamalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 40
2.21Soğutma sistemleriTransformatörler yeterli havalandırma önlemlerine sahip olmalıdır. Doğal havalandırma sağlanamadığında zorlamalı veya özel doğal havalandırma kullanılmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 37
2.22Trafo odası aydınlatmasıYG hücreleri ve AG pano odaları minimum 250 lux, trafo odaları minimum 150 lux aydınlatılmalı, tüm bölmelerde akülü acil aydınlatma bulunmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 37
2.23Yıldız noktası topraklamasıTransformatörler hem koruma hem de işletme topraklaması gerektirmektedir. İşletme topraklaması direnci 1 Ω’dan az olmalıdır.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – Madde 4 ve ilgili teknik gereksinimler
2.24Tank topraklamasıMetal gövdeli tüm elektrik ekipmanları topraklanmalı, koruma topraklaması çevre topraklama sistemine bağlanmalıdır.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – Madde 4 (Koruma topraklaması tanımı)
2.25Topraklama direnci ölçümüEndüstriyel ve ticari tesislerde yılda bir kez, nemli ve ıslak işyerlerinde maksimum 1 yıl aralıklarla periyodik ölçüm yapılmalıdır.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – EK P (Test frekansları)
2.26Bakım ve Test GereksinimleriBakım ve onarımlar teknik dokümantasyonda belirtilen aralıklarla yapılmalı, uygun dokümantasyon ve kayıt tutma zorunludur.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 27
2.27İzolasyon testleriTüm işletme ekipmanları (yalıtkan sopalar, sigorta pensleri, yalıtkan eldivenleri, platformlar) standart aralıklarla test edilmelidir.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 26
2.28Hermetik koruma sistemleriGaz, buhar, sıvı veya toz yayılması riski olan ekipmanlar, bunları kaynağında tutacak veya uzaklaştıracak uygun sistemlerle donatılmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 2.5.1
2.29İstanka kontrolüElektrik işlerinde kullanılan izole istankalar, elektrik akımına karşı yeterli yalıtım özelliğine sahip olmalı ve periyodik test edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 9(1)(d)
2.30İzole sehpa kontrolüElektriksel güvenlik için kullanılan izole sehpalar, uygun yalıtım seviyesinde olmalı ve düzenli kontrol edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 9(1)(d)
2.31İzole halı kontrolüElektrik panolarının önünde kullanılan izole halılar, elektrik akımına karşı koruma sağlamalı ve fiziksel hasarlar açısından kontrol edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 9(1)(d)
2.32Elektrik eldiveni kontrolüElektrik eldivenleri, çalışma gerilimi seviyesine uygun sınıfta olmalı, görsel kontrol yapılmalı ve periyodik elektriksel test edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 9(1)(a)
2.33Güvenlik kemeri/Emniyet halatıYüksekte çalışmalarda kullanılacak güvenlik kemerleri ve emniyet halatları, uygun standartlarda olmalı ve düzenli kontrol edilmelidir.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 9(1)(e)
2.34Baret ve koruyucu gözlükElektrik işlerinde kullanılan baretler ve koruyucu gözlükler, uygun koruma seviyesinde olmalı ve hasarsız durumda bulunmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 9(1)(c)
2.35İlk yardım malzemeleriÇalışma alanında yeterli ve güncel ilk yardım malzemeleri bulundurulmalı, erişilebilir konumda olmalıdır.İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği – Madde 11
2.36Yangın söndürme cihazlarıElektrik tesislerinde uygun sınıf yangın söndürücüleri (CO₂, kuru kimyevi toz) bulundurulmalı, periyodik bakımları yapılmalıdır.Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği – Madde 25
3.0HazırlıkÖlçüm yapılacak tesisin genel bilgileri; ölçüm tarihi, hava durumu, toprak durumu gibi durumlar kontrol edildikten sonra tesisat bilgileri; tesise ait topraklama projesi olup olmadığı sorgulanmalıdır. Elektromanyetik etkileşimin çok olduğu alanlarda ölçüm belirsizliği artacağından enerjisiz ölçüm yapılmalıdır. Trafo işletme sorumlusunun bilgi ve refakatinde ölçüm yapılır.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, TS EN 50522 (1 kV a.a.’yı aşan güç tesislerinin topraklaması)
3.1Ölçüm noktasıKoruma topraklaması ölçümlerinde yüksek gerilim hücrelerini dolaşan şerit lamadan ölçüm alınır. İşletme topraklaması ölçümlerinde ana dağıtım panosu ana nötr barasından ölçüm alınır.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – Ek-C
3.2Koruma kesiti mm²Koruma iletkeni kesitinin uygunluğu toprak kısa devre akımına göre belirlenir.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – Ek-C
3.3Ölçülen koruma topraklamasının oluşturduğu topraklama geriliminin uygunluğuRB işletme topraklaması, RE koruma topraklamasıdır; tE kesici toprak kısa devre açma zamanının mevcut ayarı kontrol edilir, UTP tE kesici açma zamanına bağlı olarak ETTY Şekil 6’dan alınır, IE toprak kısa devre akımı 154 kV / 34,5 kV trafonun sekonderi tarafındaki RN direncine göre hesaplanır. UE = IE.RE; UE ＜ 2.UTP ise uygunluk verilir, UE ＜ 4.UTP ise Topraklama Yönetmeliğinde belirtilen M önlemleri kontrol edilerek uygunluk verilir. Ek önlemler: UE ＜ 2.USTP ise uygunluk verilir, UE ＜ 4.USTP ise ETTY’de belirtilen Ek-M önlemleri kontrol edilerek uygunluk verilir.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – Ek-C, Şekil-6, Ek-M
3.4İşletme ve koruma topraklamalarının birleşik olması durumundaki topraklama geriliminin uygunluğuBirleşik topraklamada topraklama gerilimi koşulları: AG tarafı TN ve PEN tek noktada topraklı ise UE＜UTP; AG tarafı TN ve PEN çok noktada topraklı ise UE＜2.UTP; AG tarafı TT ise U2=UE + 0,23 kV ve U2＜1,2 kV.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği – Ek-M
3.NNotlar bölümüTopraklama tesisatında görülen korozyon, kopma, kesit sorunları notlar bölümüne belirtilir ve önerilerde bulunulur; kusur durumuna göre tesis değerlendirilir. Projeyi onaylayanların adları soyadları, imzaları, meslek unvanları, diploma numaraları, tarih ve sayı, proje onay geçerlilik süresi vb. eklenecektir.Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği

Dokümandaki sınır değerler ve eşikler

  • Kapsam: 1-36 kV arası tesislerde bulunan ekipmanlar
  • Akım trafosu: enerji ölçümü için Sınıf 0.5
  • Akım trafosu: koruma uygulamaları için minimum Sınıf 3
  • Gerilim trafosu: enerji ölçümü için Sınıf 1
  • Gerilim trafosu: koruma uygulamaları için minimum Sınıf 3
  • Yağ seviye göstergeleri: genellikle 25°C referans sıcaklığında işaretlenmelidir
  • Buchholz rölesi: 500-750 kVA üzeri yağlı transformatörlerde zorunludur
  • Aydınlatma: YG hücreleri ve AG pano odaları minimum 250 lux
  • Aydınlatma: trafo odaları minimum 150 lux
  • Yıldız noktası topraklaması (ZPKK05): işletme topraklaması direnci 1 Ω’dan az olmalıdır
  • Topraklama direnci ölçümü: endüstriyel ve ticari tesislerde yılda bir kez
  • Topraklama direnci ölçümü: nemli ve ıslak işyerlerinde maksimum 1 yıl aralıklarla
  • Hazırlık dayanağı: TS EN 50522, 1 kV a.a.’yı aşan güç tesislerinin topraklaması
  • IE toprak kısa devre akımı: 154 kV / 34,5 kV trafonun sekonderi tarafındaki RN direncine göre hesaplanır (raporda: 154 kV beslemedeki mevcut nötr direnci RN)
  • Ayrık topraklama: UE = IE.RE; UE ＜ 2.UTP ise uygunluk verilir
  • Ayrık topraklama: UE ＜ 4.UTP ise ETTY M önlemleri kontrol edilerek uygunluk verilir
  • Ek önlemler: UE ＜ 2.USTP ise uygunluk verilir
  • Ek önlemler: UE ＜ 4.USTP ise ETTY Ek-M önlemleri kontrol edilerek uygunluk verilir
  • Birleşik topraklama, AG tarafı TN ve PEN tek noktada topraklı: UE ＜ UTP (raporda UE = IE.RbE)
  • Birleşik topraklama, AG tarafı TN ve PEN çok noktada topraklı: UE ＜ 2.UTP
  • Birleşik topraklama, AG tarafı TT: U2 = UE + 0,23 kV; U2 ＜ 1,2 kV
  • Rapor 2.2: tesisatta kapsamlı değişiklik ölçütü ＞%20 (Var/Yok)
  • Rapor Trafo Bölümü madde 8: trafo 630 kVA ve üzeri ise zati korumalar kontrolü
  • Rapor Sonuç ve Kanaat (ZPKR05): ayrık durumda RB ＜ 2 Ω değilse işletme topraklaması uygunsuzluğu

Rapor formatının bölümleri (ZPKR05)

  • 1. FİRMA BİLGİLERİ
  • 2. EKİPMAN BİLGİLERİ
  • 2.1. ETİKET VE DETAY BİLGİLERİ
  • 2.2. TESPİT EDİLEN BİLGİLER
  • 3. ÖLÇÜM ALETLERİ BİLGİLERİ
  • 4. GÖZLE KONTROL KRİTERLERİ (alt tablolar: GENEL KONTROLLER; TRAFO ANAHTARLAMALI HÜCRE KONTROLLERİ; TRAFO BÖLÜMÜ; İŞ GÜVENLİĞİ VE KORUYUCU MALZEMELERİN KONTROLÜ; TRAFO İŞLETME VE KORUMA TOPRAKLAMALARI)
  • 5. KUSUR AÇIKLAMALARI
  • 6. NOTLAR
  • 7. SONUÇ VE KANAAT
  • 8. PERİYODİK KONTROLLERİ YAPMAYA YETKİLİ KİŞİ BİLGİLERİ ve ONAY

Raporda doldurulması istenen başlıca bilgiler:

  • Başlık bloğu: rapor başlığı “TRANSFORMATÖR 1-36kV (YG) GÖZLE KONTROL VE TOPRAKLAMA TESİSATI PERİYODİK KONTROL RAPORU”; Doküman Kodu ZPKR05, Yayım Tarihi 18.07.2025, Revizyon No -, Revizyon Tarihi -, Yürürlük Tarihi 01.09.2025; başlığın solunda etiketsiz boş hücreler.
  • 1. Firma Bilgileri: Firma Adı; Periyodik Kontrol Adresi; SGK Sicil Numarası; Rapor Numarası; Rapor Tarihi; İSG-KATİP Sözleşme ID; Periyodik Kontrol Başlangıç Tarihi ve Saati; Periyodik Kontrol Bitiş Tarihi ve Saati; Bir Sonraki Periyodik Kontrol Tarihi; Periyodik Kontrol Metodu ve Kapsamı (üç yönetmelik basılı).
  • 2.1. Etiket ve Detay Bilgileri: Enerji sağlayan kuruluş; Şebeke tipi (TT / IT / TN; TN-CS / TN-C / TN-S); Şebeke gerilimi; Tesise ait proje var mı? (Var/Yok); Tek hat şeması var mı? (Var/Yok); Kontrol nedeni (Periyodik Kontrol / İlk Kontrol); Topraklayıcı tipi (Ring / Yüzeysel / Temel / Derin / Belirlenemedi); Yapı cinsi (Ev / Ticari / Endüstri / Diğer); Ekipmanın kullanım amacı; Son kontrol tarihi.
  • 2.1. Etiket ve Detay Bilgileri (devam): Kurulum şekli (Direk / Beton Köşk / Bina / Bina İçi / Bina Altı / Sac Köşk); Güç (kVA); Gerilim Primer/Sekonder (kV); İmalat yılı; Seri no.; Bağlantı grubu (DYN11 / DYN5); Hücre bilgileri (Açık tip / MMMH-Hava / MMMH-Gaz); Tipi (Kuru / Hermetik / Genleşme Depolu); Hava durumu ve sıcaklığı; Zemin nem durumu.
  • 2.2. Tespit Edilen Bilgiler: Tesisatta kapsamlı değişiklik var mı (＞%20) (Var/Yok); Yüksek gerilim şebeke tipi (Yıldız noktası, değeri düşük bir empedans üzerinden topraklanmış şebeke / Yıldız noktası yalıtılmış şebeke / Toprak teması kompanze edilmiş (rezonans topraklı) şebeke); Yetkilendirilmiş YG işletme sorumlusu ve onay bilgileri.
  • 3. Ölçüm Aletleri Bilgileri: iki cihaz için yan yana sütunlar; her biri için Cihaz adı, Kalibrasyon tarihi, Kalibrasyon geçerlilik tarihi, Seri numarası, Kalibrasyon numarası.
  • 4. Gözle Kontrol Kriterleri tabloları Sıra / kontrol maddesi / Uygunluk Notu sütunlarından oluşur.
  • 4 – Genel Kontroller (32 madde): 1 Hücre kapısı ölüm tehlikesi / Uyarı levhası/Plastik zincir; 2 Kilitler ve kilit asma kulağı; 3 Bina içi-dışı tel fensler; 4 Hücre kapı, pencere ve diğer aksamlarının topraklama tesisi ile irtibatı; 5 Hücrenin temel ve duvarlarında çatlak, çökme, nem, sıva, badana; 6 Kapı, pencere, havalandırma ve sineklikler; 7 Binanın su alıp almadığı; 8 Bina içinde-dışında zemindeki açıkta kabloların bulunmaması; 9 Hücre metal yapıları boya ihtiyacı; 10 Çevre temizliği; 11 YG kablo montajı; 12 AG kablo montajı; 13 AG-YG baralar; 14 Gövdenin infrared termal kamera ile kontrolü; 15 Trafo üstü elektriksel malzemelerin infrared termal kamera ile kontrolü; 16 YG ve AG bağlantılarının infrared termal kamera ile kontrolü; 17 Gövde topraklama bağlantısı (Eksik, çürüme, deformasyon, bozulma); 18 İşletme topraklaması bağlantısı (Eksik, çürüme, deformasyon, bozulma); 19 Parafudur (Eksik, çürüme, deformasyon, bozulma); 20 Bina içi AC/DC aydınlatmalar; 21 Manevra, iş güvenliği talimatı ve tek hat şeması; 22 Dokunma alanında enerjili kısım bulunmaması; 23 Sinyal lambaları; 24 Akü, redresör grubu; 25 Topraklama, koruma, işletme topraklaması ve varsa potansiyel dengeleme iletkenlerinin mekanik dayanım ve korozyon kontrolü; 26 Isıl bakımdan en yüksek hata akımına dayanıklılık; 27 Pano içi ısıtma sistemleri; 28 En yüksek toprak hata akımında topraklama tesislerinde ortaya çıkabilecek gerilimlere karşı canlıların güvenliği (dolaylı dokunmaya karşı koruma); 29 Transformatör odasında tertip-düzen ve mevzuatta depolanması yasaklanan malzemelerin varlığı; 30 Transformatör tipine göre yangın söndürme ve algılama önlemlerinin durumu ve uygunluğu; 31 Transformatör ve varsa enerji nakil hatlarına güvenlik mesafeleri; 32 Yağlı transformatörlerde yağ çukurunun uygunluğu.
  • 4 – Trafo Anahtarlamalı Hücre Kontrolleri (16 madde): 1 Kapı ölüm tehlikesi/Uyarı levhası/Plastik zincir durumu; 2 Kapının topraklama tesisi ile irtibatı; 3 Temel ve duvarların çatlak, çökme, nem, sıva, badana; 4 Metal yapıların boya ihtiyacı; 5 Giriş-Çıkış-Ölçü-Tr Koruma modüler hücre gövdesi ve kapağında korozyon; 6 Giriş-Çıkış-Ölçü-Tr Koruma modüler hücrelerin birbirine ve zemine sabitlenmesi; 7 İndikatörlerin çalışması; 8 YG sigortalı koruma ise sigortanın yönü ve tel sarılmadığı; 9 YG sigortalı koruma ise sigortanın uygunluğu; 10 Gazlı hücre ise gaz basıncı ve ikaz lambaları; 11 Üst, bağlantı ve çevresinin temizliği; 12 YG kablo/Bara montajı; 13 YG bağlantı infrared termal kamera ile kontrolü; 14 Ölçü trafoları infrared termal kamera ile kontrolü; 15 Koruma rölelerinin uygun değer kontrolü; 16 Mühürler.
  • 4 – Trafo Bölümü (11 madde): 1 Kapı ölüm tehlikesi/Uyarı levhası/Plastik zincir durumu; 2 Trafo gövdesinde eksik, çürüme ve deformasyon olmaması; 3 Trafo tankında yağ sızıntısı olmaması; 4 Buşinglerde eksik, çürüme ve deformasyon olmaması; 5 Ark boynuzlarında eksik, çürüme ve deformasyon olmaması; 6 Trafo yağ seviyesi uygunluğu; 7 Trafo silikajel uygunluğu; 8 Trafo 630 kVA ve üzeri ise zati korumalar; 9 Bucholz rölesi; 10 Hermetik rölesi; 11 Sıcaklık, ihbar rölesi.
  • 4 – İş Güvenliği ve Koruyucu Malzemelerin Kontrolü (4 madde): 1 İstanka; 2 İzole Sehpa; 3 İzole Halı; 4 Eldiven.
  • 4 – Trafo İşletme ve Koruma Topraklamaları (Uygunluk Notu sütunlu) / 1- ayrık topraklama: Trafo İşletme Topraklaması Rb=…Ω; 1.1 koruma topraklamasının (RE) dokunma gerilimine (UTP) göre uygunluğu: Ztoplam (toprak kısa devresi çevrimindeki direnç ve empedansların toplamı, Ω), 154 kV beslemedeki mevcut nötr direnci RN (Ω), toprak kısa devre akımı IE (kA), toprak kısa devre trip zamanı tE (s), dokunma gerilimi UTP (kV); 1.2 topraklama gerilimi UE=IE.RE (kV), karşılaştırma ＜2 UTP ve 4UTP (M önlemleri); ek önlem dokunma gerilimi USTP (kV), karşılaştırma ＜2 USTP ve 4USTP (M önlemleri); Trafo Koruma Topraklaması RE=…Ω.
  • 4 – Trafo İşletme ve Koruma Topraklamaları / 2- birleşik topraklama: 2.1 AG tarafı TN ve PEN tek noktada topraklı ise UE=IE.RbE, UE ＜ UTP, RbE=…Ω; 2.2 AG tarafı TN ve PEN çok noktada topraklı ise UE=IE.RbE, UE ＜ 2.UTP, RbE=…Ω; 2.3 AG tarafı TT ise zorlanma gerilimi U2=UE+0,23 kV, U2 ＜ 1,2 kV, RbE=…Ω.
  • 5. Kusur Açıklamaları: serbest metin alanı (kusur derecesi * / ** ile).
  • 6. Notlar: serbest metin alanı.
  • 7. Sonuç ve Kanaat: “Periyodik kontrol tarihi itibari ile yukarıda teknik özellikleri belirtilen Topraklama Tesisatı muayenesi sonrasında mevcut şartlar altında kullanımı uygundur/kullanımı uygun değildir.” seçimi; uygunsuzluk ölçütleri: (1) ayrık durumda RB＜ 2 Ω değilse; (2) ayrık durumda RE’ye göre hesaplanan UE için a) UE＜2UTP değilse veya b) UE＜4UTP (ETTY M önlemleri ile) değilse veya c) UE＜2USTP değilse veya d) UE＜4USTP (ETTY M önlemleri ile) değilse; (3) birleşik durumda a) TN-PEN tek noktada UE＜UTP değilse veya b) TN-PEN çok noktada UE＜2UTP değilse veya c) TT ise U2=UE+0,23＜1,2 kV değilse.
  • 8. Periyodik Kontrolleri Yapmaya Yetkili Kişi Bilgileri ve Onay: Adı Soyadı; Mesleği; Yetkili Kişi Kayıt Numarası; İmzası.
  • Nüsha bilgisi: “Bu rapor ………… (yazı (rakam)) nüsha olarak hazırlanmıştır.”
  • Ek: uygunsuzluk bulguları rapora fotoğraf ile eklenebilir (kriter dokümanı kapsamı).

Kusur derecelendirmesi ve dokümandaki notlar

  • Not 1 (ZPKK05): Kusur derecesi “*” hafif kusurlu ve “**” kusurlu anlamında kullanılmaktadır.
  • Not 2 (ZPKK05): Kontrol içeriğinde belirtilen kriterler ekipmanın kullanım yeri, kullanım amacı, tip ve modellerine vb. göre değişkenlik gösterebilmektedir. İlgili imalat mevzuatı ve/veya standardı baz alınarak ekipmanda belirtilen risklerin bulunmadığı durumda kontrol kriterleri aranmayacaktır. Kontrol içeriğinde belirtilen kriterin o ekipmanda aranıp aranmayacağı ile ilgili karar standart maddesi bölümünde atıf yapılan mevzuat ve/veya standart maddelerine dikkat edilerek verilmelidir. Belirtilen kriterin ekipmanın hangi tipinde, modelinde, imal yılında vb. olması gerektiği mevzuat ve/veya standart maddelerine göre değerlendirilmelidir. Kriterin kontrol içeriğinde bulunması her ekipman için zorunlu olarak aranacak kriter anlamına gelmemektedir.
  • Not 3 (ZPKK05): Pano dışındaki elektrik tesisatı topraklama kontrollerinde, örneğin kablo tavası, bağlantı kontrolü, buat, yapı bağlantı kutusu, aydınlatma armatürü bağlantısı gibi topraklama kontrollerinde ölçüm noktası numaralandırılır. Mümkünse vaziyet planı üzerinde işaretlenir.
  • Not 4 (ZPKK05): Isınma ve bağlantı noktası kontrollerinde Termal Kamera kullanımı yapıldığında bakanlıkça aksi belirtilmedikçe ek eğitim şartı aranmaz.
  • ZPKR05 (5. Kusur Açıklamaları sonrası): Kusur derecesi “*” hafif kusurlu ve “**” ağır kusurlu anlamında kullanılmaktadır. Değerlendirme “Uygun”, “Uygun Değil” ve “Uygulanamaz” olarak yapılmıştır.
  • ZPKR05 (5. Kusur Açıklamaları altı): Nokta sayısı fazla olan tesislerde birden fazla form kullanılabilir. Ya da formun sadece 5. Bölümü çoğaltılabilir.
  • ZPKR05 (7. Sonuç ve Kanaat): Dokunma gerilimi UT, UTP ve koruma iletkenlerinin kesiti Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliğinin ilgili maddelerine göre düzenlenmiştir.
  • ZPKR05 (7. Sonuç ve Kanaat): Not 1: Uygun. Not 2: Yetersiz.

AES Innovation’ın kapsamı

Bu kontrol AES Innovation’ın akreditasyon kapsamı dışındadır (akreditasyon alanımız elektrik tesisatı periyodik kontrolüdür); kontrol, EKİPNET’e kayıtlı yetkili mühendislerimizce yapılır. Bakanlık formatının kullanılması, kontrolü kimin yaptığından bağımsız olarak zorunludur.

Kontrolün yapılabilmesi için işveren ile kontrolü yapacak yetkili kişi arasında, kontrolden en geç 1 gün önce İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenip onaylanmış olmalıdır; sözleşmesiz düzenlenen rapor geçersizdir.

Periyodik Kontrol Teklifi Alın

İlgili: Hizmet sayfası · İSG-KATİP sözleşmesi ve zorunlu rapor formatları · İş Ekipmanları Yönetmeliği ve Ek-III

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

ZPKR05 formatı ne zamandan beri zorunlu?

Bakanlık duyurusuna göre 01.09.2025 tarihinden itibaren transformatör 1-36 kv gözle kontrol ve topraklama periyodik kontrollerinde bu formatın şeklen ve içerik olarak eksiksiz kullanılması zorunludur.

Formatın görünümü değiştirilebilir mi?

Ana başlıklar ve sıraları değiştirilmeden, içeriklerin boyutları ve yerleşimleri değiştirilerek kullanılabilir.

Kriter dokümanındaki her madde her ekipmanda aranır mı?

Hayır. Dokümanın notuna göre kriterler ekipmanın kullanım yeri, amacı, tipi ve modeline göre değişebilir; kriterin o ekipmanda aranıp aranmayacağına atıf yapılan mevzuat ve standart maddelerine bakılarak karar verilir.

Diğer Konular