Kısa yanıt: Endüstriyel otoklavlar, basınç ve sıcaklık altında sterilizasyon, kürleme veya proses uygulayan basınçlı kaplardır. İç/dış muayene, hidrostatik test ve özellikle kapı kilit (interlock) emniyeti kontrolüyle genel olarak yılda en az bir kez denetlenir.
Otoklavlar basınç altında çalıştığı ve kapağı sık açılıp kapandığı için özel risk taşır. Basınç boşalmadan açılan bir kapak veya arızalı kilit mekanizması, ani basınç boşalmasıyla ağır kazalara yol açar.
Bu nedenle otoklav muayenesinde kapı/kilit güvenlik sistemleri, basınçlı kap bütünlüğü kadar kritik biçimde değerlendirilir.
Neler Kontrol Edilir?
- Gövde muayenesi: korozyon, çatlak ve et kalınlığı (UT)
- Hidrostatik test: basınç dayanımı ve sızdırmazlık
- Kapı/kilit interlock: basınç varken açılmayı önleme
- Emniyet valfi açma basıncı ve manometre doğruluğu
- Sıcaklık ve basınç kontrol/sınırlama sistemleri
- Conta (sızdırmazlık) ve buhar besleme hatları
Yöntem ve Kritik Emniyet Mantığı
Muayene; iç/dış görsel muayene, ultrasonik et kalınlığı ölçümü ve hidrostatik testi kapsar. En kritik adım kapı interlock testidir: sistem, kazan içinde basınç varken kapağın açılmasını mekanik ve/veya elektriksel olarak mutlak şekilde engellemelidir. Emniyet valfi ve basınç sınırlayıcılar test edilerek aşırı basınç senaryoları doğrulanır.
Yasal Dayanak ve Periyot
Otoklavlar basınçlı ekipman olarak 6331 sayılı Kanun ve EK-III kapsamında periyodik kontrole tabidir; kontrol yetkili kişilerce ve TÜRKAK akredite raporla yapılmalıdır.
Sık Görülen Uygunsuzluklar
- Basınç altında devreye giren ama tam tutmayan interlock
- Et kalınlığında korozyon kaynaklı incelme
- Kalibrasyonsuz emniyet valfi
- Aşınmış kapı contası ve kaçaklar
Sık Sorulan Sorular
Otoklav muayenesinde en kritik nokta nedir?
Kapı kilit (interlock) emniyeti; basınç altında kapağın açılmasını mutlak şekilde önlemelidir.
Hidrostatik test her yıl mı yapılır?
Yıllık muayenede durum değerlendirilir; hidrostatik test periyodu ekipman tipine ve mevzuata göre belirlenir.
Hangi mevzuata tabidir?
6331 sayılı Kanun ve İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III kapsamındadır.
Güvenliğinizi Belgeleyin
Akredite otoklav ve basınçlı kap kontrolü için Mekanik Ekipman Muayeneleri hizmetimizi inceleyin; periyodik kontrol zorunluluğu rehberimize bakın.