Kısa yanıt: Kompresör hava tankları, basınç altında çalışan kaplardır ve İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III kapsamında periyodik kontrole tabidir. İlgili standartta (örn. basit basınçlı kaplar için TS EN 286-1) aksi belirtilmedikçe yılda en az bir kez muayene edilir; test basıncı genellikle işletme basıncının 1,5 katıdır.
Basınçlı bir hava tankının ani yırtılması, depoladığı enerji nedeniyle bir patlama etkisi yaratır ve ciddi yaralanma/ölümle sonuçlanabilir. İçeriden ilerleyen korozyon, et kalınlığı kaybı veya ayarı bozulmuş bir emniyet valfi; dışarıdan sorunsuz görünen bir tankı sessizce ölümcül bir riske dönüştürür. Periyodik kontrol, bu görünmeyen riskleri patlama yaşanmadan tespit eder.
AES Innovation, kompresör hava tanklarının iç/dış muayenesini, hidrostatik basınç testini ve emniyet donanımı kontrolünü akredite olarak yürütür.
Kompresör Tankı Muayenesinde Neler Kontrol Edilir?
- İç ve dış muayene: korozyon, çatlak, deformasyon ve et kalınlığı (gerektiğinde ultrasonik ölçüm)
- Hidrostatik (basınç) testi: tankın test basıncına dayanımı ve sızdırmazlığı
- Emniyet valfi: ayar basıncında açma ve boşaltma kapasitesi
- Manometre: doğruluk ve işlevsellik
- Drenaj, kondens tahliyesi ve imalat plakası bilgileri
Hidrostatik Test Neden Su ile Yapılır?
Hidrostatik testte tank, su ile işletme basıncının üzerindeki bir test basıncına (genellikle 1,5 katı) çıkarılır ve yapısal dayanım ile sızdırmazlık doğrulanır. Suyun tercih edilmesinin nedeni güvenliktir: olası bir yırtılmada su, hava gibi ani ve şiddetli bir enerji boşalmasına yol açmaz. Bu test, tankın bir sonraki periyoda kadar güvenle çalışacağının kanıtıdır.
Yasal Zorunluluk ve Periyot
Basınçlı kaplar, 6331 sayılı Kanun ve EK-III kapsamında periyodik kontrole tabidir. Genel periyot, standartta aksi yoksa yılda birdir; ortam koşulları ve kullanım yoğunluğu gerektirdiğinde sıklaştırılır. Kontrol, yetkili kişilerce yapılmalı ve TÜRKAK akredite raporla belgelenmelidir.
Sahada En Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar
- İç yüzeyde korozyon ve birikmiş kondens nedeniyle et kalınlığı kaybı
- Test/sızdırmazlık sorunları olan veya hiç test edilmemiş tank
- Ayarı bozuk, tıkalı veya uygunsuz kapasitede emniyet valfi
- Eksik/okunaksız imalat plakası ve manometre arızası
Sık Sorulan Sorular
Küçük bir kompresör tankı da kontrole tabi mi?
Basınç ve hacim eşiklerine göre büyük çoğunluğu kapsamdadır; doğru değerlendirme için tankın imalat plakası ve teknik bilgileri incelenir.
Emniyet valfi neden ayrı önem taşır?
Emniyet valfi, aşırı basınçta tankı koruyan son güvenlik bariyeridir; ayarının ve açma kapasitesinin doğru olması hayati önemdedir.
Basınçlı Kaplarınızı Güvene Alın
Akredite periyodik kontrol için Muayene ve Periyodik Kontrol Hizmetlerimizi inceleyin; yasal çerçeve için periyodik kontrol zorunluluğu rehberimize bakın.